تبلیغات
دغدغه های آموزش و پرورشی من

دغدغه های آموزش و پرورشی من

شنبه 14 بهمن 1396

در نوشته‌های یاور مشیرفر درباره توسعه، متوجه تفاوت دو مفهوم جامعه و اجتماع شدم و به نظرم رسید این همان تفاوتی است که من بین مدارس موجود و مدارس ایده‌آل می‌بینم. اینکه مدارس ما یک اجتماع از دانش‌آموزان است که کنار هم می‌نشینند ولی جداگانه یاد می‌گیرند، تمرین حل می‌کنند و امتحان می‌دهند و گویا این اجتماع برای حداقل کردن هزینه‌های آموزش ایجاد شده است و فرضا اگر میشد حقوق یک معلم به ازای هر دانش‌آموز را پرداخت شاهد آموزش بهتری بودیم.

(مطلب خوبی درباره تفاوت جامعه و اجتماع را به صورت مشابه در چند سایت دیدم و چون نمی‌دانم نویسنده اصلی کدام سایت است، این مطلب را برای مطالعه بیشتر قرار می‌دهم. البته استفاده من از این دو مفهوم در زمینه مدارس، چندان دقیق نیست).

شاید اینطور نگاه افراطی به نظر برسد؛ زنگ‌های تفریح، زمان آمد و شد بین خانه و مدرسه همراه همکلاسان و زنگ‌های ورزش و ... امکان صحبت و تعاملات اجتماعی را برای دانش‌آموزان فراهم می‌کند ولی همانطور که می‌بینید اینها فرعیات است یعنی ما دانش‌آموزان را در کنار هم جمع می‌کنیم تا از آنها بخواهیم در بیشتر زمان مفید کلاس ساکت باشند و به درس گوش کنند و با هم تعامل نداشته باشند؛ کاری که مسلما تنها بهتر انجام می‌شود تا در یک جمع.

در کل می‌شود گفت از پتانسیل گرد هم آمدن دانش‌آموزان استفاده نمی‌شود تا مهارت‌های اجتماعی را یاد بگیرند، تا گفت و شنود و اظهار نظر و نقد همدیگر را تمرین کنند، تا یک جامعه بسازند، هویت جمعی پیدا کنند و بتوانند بودن در یک جامعه بزرگتر از مدرسه را تمرین کنند.

Art Class

دغدغه من در زمینه آموزش و پرورش از مفهوم کفایت اجتماعی و کمبود آن بین نوجوانان و جوانان امروز شروع شد، اینکه تا چه حد آمادگی ورود موثر به جامعه را نداریم. وقتی که از یاور عزیز درباره کمکی که مدارس می‌توانند به توسعه پایدار بکنند پرسیدم، جواب داد در مدارس می‌توان فرهنگ شهروندی را آموزش داد و این از مهم‌ترین گام‌های توسعه هر کشور است.  

در این مدت که مقداری در سیستم‌های نوین آموزشی در کشورهای مختلف مطالعه داشته‌ام، می‌بینم در قلب همه تغییرات و با وجود تفاوت‌های ظاهری، همین مفهوم تشکیل جامعه در مدرسه وجود دارد. آموزش ترکیبی با آوردن لپ‌تاپ‌ها و تبلت‌ها به کلاس درس و سپردن بخشی از آموزش به محتوای الکترونیکی سعی می‌کند فرآیندی که به صورت انفرادی بازدهی بیشتری دارد را برای هر دانش‌آموز شخصی‌سازی کند و زمان معلمان را آزاد کند تا به رفع‌اشکال با گروه‌های کوچک دانش‌آموزان بپردازند، زمانی که دانش‌آموز به کمک شخص دیگری احتیاج دارد.

وقتی کلاس‌های درس از حالت جمعی و پای تخته‌ای خارج می‌شوند، زمان زیادی برای فعالیت‌هایی باز می‌شود که واقعا نیاز به جمع شدن دارند. بحث کلاسی، پروژه‌های گروهی، برنامه‌های هنری و ورزشی و ... به فعالیت‌های اصلی مدرسه تبدیل می‌شوند؛ در صورتی که هر دانش‌آموز طبق برنامه هفتگی‌ای که معلم برای او تنظیم کرده به مطالعه دروس آنلاین و حل تمرین می‌پردازد و تمام داده‌های لازم برای بررسی معلم مانند ساعت زمان صرف‌شده، سطح تسلط دانش‌آموز بر هر درس و ... در نرم‌افزار موجود است. مدرسه ایده‌آل از نظر من، مهارت‌های اجتماعی و رشد فردی دانش‌آموزان را هدف می‌گیرد و با پوشش ضعف‌های انسانی با تکنولوژی راحت‌تر از همیشه به هدف‌هایش می‌رسد.

فکر نمی‌کنم از مدارس معمول به مدارس نوین رسیدن به صورت سراسری قابل انجام باشد، این تحول باید در سطح هر مدرسه به وقوع بپیوندد و طراحان سیستم آموزشی با آزمون و خطا به شیوه مطلوب برای هر مدرسه دست پیدا کنند. شاید اصلاح مدرسه‌ها در فنلاند به صورت یکپارچه باشد ولی در امریکا که شاید شرایط اقتصادی-اجتماعی آن نسبت به فنلاند به ما نزدیک‌تر است این کار به تدریج و از سطح یک مدرسه به مدرسه دیگر در حال انجام است و به نظر می‌رسد این تحول آموزشی بیش از آنکه نیاز به هزینه داشته باشد به تغییر دیدگاه به آموزش وابسته است.

با تغییر ذهنیت به آموزش و اولویت قرار دادن کفایت اجتماعی دانش‌آموزان این تحول به سادگی قابل اجراست. تغییر ذهنیت به آموزش در جامعه ما شدت گرفته و دیگر کمتر کسی است که شیوه آموزش مدارس ما را کارآمد بداند و فقط نیاز به چند نمونه موفق در زمینه مدارس جدید و تکنولوژی‌محور است تا به همه‌گیر شدن آن بی‌انجامد.

من احساس مثبتی به این دارم که به زودی نوجوان‌های ما حس خوبی به 8ساعت حضور روزانه در مدرسه دارند چون طبق علاقه‌شان یاد می‌گیرند، در زمینه استعدادشان پیشرفت می‌کنند و حضور موثر در جامعه کوچکشان، مدرسه را تجربه می‌کنند. آموختن دانش، مهارت و تعاملات اجتماعی را در مدرسه تجربه می‌کنند و خانه، محل استراحت، بودن در کنار خانواده و رسیدن به علایق شخصی‌شان است.

  • نظرات() 
  • یکشنبه 24 دی 1396

    بحث‌های زیادی بر سر ساعات حضور دانش‌آموز در مدرسه مطرح است. بسیاری بر این عقیده‌اند که ساعت شروع مدرسه‌های ما زودهنگام است و دانش‌آموز آمادگی ذهنی لازم برای شروع کلاس را ندارد که تا حدی درست به نظر می‌رسد. ساعات کلاسی مدارس عادی ما چندان طولانی نیست، مگر با کلاس‌های فوق‌العاده و خارج از زمان مدرسه که بسیاری از دانش‌آموزان را درگیر خود کرده است. بعضی معتقدند با وضعیت موجود مدارس هر چه ساعات مدرسه کوتاه‌تر باشد، بهتر است و دانش‌آموز امکان یادگیری بیشتری در طول روز در محیط خانه دارد. بعضی دیگر می‌گوید وضعیت مدارس باید بهتر شود و با افزایش ساعات کلاسی، دانش‌آموز مجبور نباشد تکالیف خود را به خانه بیاورد و بتواند در مدرسه با راهنمایی معلمان به حل تمرین بپردازد.

    با بررسی مدرسه‌های کشورهای پیشرو در زمینه آموزش می‌بینیم که ساعات کلاسی طولانی‌ای دارند و اکثرا صبح‌ها تا بعد از ظهر دانش‌آموزان در مدرسه حضور دارند. در این مدرسه‌ها سعی می‌شود دانش‌آموز نظم، تلاش و مسئولیت‌پذیری را یاد بگیرد و بتواند از یک روز خود استفاده مناسبی ببرد. برای دانش‌آموز ساعات استراحت و فضای مناسب استراحت درنظر گرفته می‌شود و سعی می‌شود با بهبود فضای مدرسه و شیوه آموزش مناسب مدرسه را برای دانش‌آموز دوست‌داشتنی کنند. به نظر من این فکر که مدرسه دیر شروع شود و یا کوتاه باشد به خاطر بی‌کیفیت بودن مدارس ما است و مدرسه باید به صورتی تغییر کند که دانش‌آموزان دوست داشته باشند زودتر بروند و دیرتر برگردند.

    مدارس آموزش ترکیبی که در مطالب قبلی درباره‌شان بحث کردیم، به صورت حدودی از ساعت 8 صبح تا 4 بعد از ظهر پذیرای دانش‌آموزان هستند و سعی می‌کنند با تنوع بخشیدن در شیوه‌های آموزش و شرایط مناسب استراحت در بین دو تایم صبح و عصر، از خستگی دانش‌آموزان در طول ساعات مدرسه جلوگیری کنند. زمانبندی دو نمونه از این مدارس را در تصاویر زیر می‌بینیم: (لطفا تصاویر را در صفحه دیگری باز کنید یا ذخیره کنید تا با وضوح مناسبی نمایش داده شوند).

    kipp_schedule

    summit_schedule

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 6 دی 1396

    بودجه لازم برای اجرای آموزش ترکیبی به مدل آموزشی‌ طراحی‌شده برای مدرسه بستگی دارد. سه دسته هزینه اصلی برای اجرای آموزش ترکیبی در سطح یک کلاس شامل سخت‌افزار، نرم‌افزار و لوازم جانبی می‌شود. سخت‌افزار مورد نیاز به تعداد دانش‌آموزان و مدل آموزش ترکیبی وابسته است و انتخاب نرم‌افزار هم وابسته به سخت افزار تهیه‌شده و اهداف آموزشی مدرسه است. لوازم جانبی برای آموزش ترکیبی بسیار مهم هستند، ایستگاه‌های شارژ، هدفون‌ها و مودم‌ها و ... که معمولا در برنامه‌ریزی اولیه چندان مورد توجه نیستند.

    مدل آموزشی از آنجا در بودجه تاثیرگذار است که تعداد سیستم مورد نیاز برای دانش‌آموزان را مشخص می‌کند، در مدل آموزش منعطف که هر دانش‌آموز با سرعت متناسب خود درس‌ها را پشت سر می‌گذارد؛ به ازای هر دانش‌آموز به یک سیستم کامپیوتر نیاز است ولی در روش چرخش ایستگاه‌ها که دانش‌آموزان به چند گروه تقسیم می‌شوند و به کارهای مختلفی در کلاس می‌پردازند؛ به ازای هر سه دانش‌آموز به یک سیستم کامپیوتر احتیاج است.

    چگونه می‌توان هزینه‌های آموزش ترکیبی در سطح یک کلاس را کاهش داد؟ اولین جواب برای این سوال افزایش جمعیت دانش‌آموزان است. از آنجایی که تعداد مطلوب دانش‌آموز برای کار با یک معلم 13 تا 18 نفر است؛ چگونه می‌توان با اضافه کردن به جمعیت کلاس‌های معمول که بالای 20 دانش‌آموز در آنها تحصیل می‌کند به کیفیت آموزش اضافه کرد؟

    با آوردن کامپیوتر به کلاس‌ها نیمی از دانش‌آموزان برای حل تمرینات پای سیستم خواهند بود و بدین صورت در یک کلاس سی نفره، معلم لازم است در هر نوبت برای 15 نفر درس را توضیح دهد.

    استفاده از تکنولوژی نیاز به منابع چاپی از جمله کتاب، دفتر، جزوات و امتحانات چاپ‌شده را کم می‌کند و این باعث کم شدن هزینه‌هاست. از طرفی با توجه به کارکرد چندساله لوازم الکترونیک خریداری شده برای کلاس‌ها، در سال دوم شاهد صرفه‌جویی بیشتری خواهیم بود.

    مثالی از بودجه‌ریزی برای یک کلاس از یک مدرسه ابتدایی با مدل جابه‌جایی بین ایستگاه‌ها در کالیفرنیا:

    ELEMENTRY_STATION

    ELEMENTRY_STATION2

    ELEMENTRY_STATION3

    اما برای اجرای آموزش ترکیبی در سطح مدرسه علاوه بر سخت‌افزار، نرم‌افزار و لوازم جانبی، جوانب دیگری نیز وجود دارد. ساختمان مدرسه و مبلمان کلاس‌ها و کارکنان مدرسه؛ دو موضوع تاثیرگذار در بودجه‌ریزی برای اجرای آموزش ترکیبی در مدارس هستند.

    SCHOOL_SCALE

    هرچند تاثیر معماری مدارس در اجرای یک سیستم آموزشی جدید چشمگیر است اما برای مدارس ساخته‌شده نیز آسان است که با حداقل هزینه بتوانند با تغییرات در رنگ، چیدمان و مبلمان، فضاهای مدرسه را پذیرای آموزش ترکیبی کنند. از آنجا که قسمت قابل توجهی از بودجه مدارس صرف کارکنان می‌شود، تغییر در نسبت تعداد معلم به دانش‌آموز، استفاده از کمک‌معلمان و تغییر در نقش‌های کارکنان می‌تواند تفاوت زیادی در هزینه‌های مدرسه ایجاد کند و به تامین هزینه‌های اولیه آموزش ترکیبی کمک کند.

    باید در نظر داشته باشیم که هدف از آموزش ترکیبی صرفه‌جویی نیست بلکه آموزش اثربخش به دانش‌آموزان است ولی صرفه‌جویی در منابع مالی مدارس می‌توانند آموزش ترکیبی را فراگیر و از نظر اقتصادی پایدار کند.

    مثالی از بودجه‌ریزی برای یک مدرسه ابتدایی با مدل جابه‌جایی بین کلاس‌ها در کالیفرنیا:

    ELEMENTRY_LAB

    ELEMENTRY_LAB3

    ELEMENTRY_LAB4

    اینکه تا چه حد هزینه‌های اجرای آموزش ترکیبی در کشور ما با مدل‌های اجراشده در امریکا شباهت داشته باشد موضوعی است که نیاز به بررسی دارد و ممکن است تهیه سخت‌افزار و فراهم کردن اینترنت در کشور ما هزینه‌های بالاتری داشته باشد و همچنین محدودیت‌های موجود در محتوای آموزشی الکترونیک فارسی هزینه‌های دیگری را تحمیل کند و اجرای این کار در چند سال اول نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتری از جانب مسئولین امر داشته باشد.

    پی‌نوشت: برای اطلاعات کامل‌تر درباره بودجه‌ریزی آموزش ترکیبی می‌توانید به این ویدیو از درس چهارم و سایر ویدیوهای درس پنجم دوره آموزش ترکیبی سایت Coursera مراجعه کنید.

  • نظرات() 
  • شنبه 2 دی 1396

    وقتی صحبت از تغییر در سیستم آموزشی به میان می‌آید، همواره موضوع هزینه‌هاست که مشکل‌ساز می‌شود. اما متخصصان آموزش ترکیبی معتقدند رفتن به سمت روشهای نوین آموزشی می‌تواند کم‌خرج باشد. آوردن تکنولوژی به کلاس درس می‌تواند بعضی از هزینه‌ها را کاهش دهد.

    اجرای سیستم جدید آموزشی در مدرسه‌ای در حال کار چالش‌برانگیزتر از ساخت مدرسه‌ای جدید است؛ همیشه اصلاح ساختارها از ساخت یک سیستم تازه مشکل‌تر است. اجرای آموزش ترکیبی می‌تواند از سطح یک کلاس شروع شود تا به کل مدرسه گسترش یابد. معلمان و مدیران یک مدرسه در حال کار باید درباره سطح تغییراتی که می‌خواهند اعمال کنند تصمیم بگیرند.

    اجرای آموزش ترکیبی در سه سطح قابل تصور است: سطح یک کلاس- سطح بین کلاسی و سطح مدیریت مدرسه.

    این سه سطح را با بررسی روش‌های آموزش ترکیبی که در قبل گفته شد بهتر توضیح می‌دهیم:

    Blended_Learning_on_a_Budget_2

    شیوه "جابجایی بین ایستگاه‌ها" در یک کلاس قابل اجراست. وجود یک کلاس بزرگ، چیدمان مناسب میز و صندلی‌ها و آوردن چند سیستم کامپیوتر در کلاس؛ این امکان را ایجاد می‌کند که دانش‌آموزان در طی زمان یک کلاس فعالیت‌های مختلفی را در قالب چند گروه به انجام برسانند. این شیوه نیازی به تغییر در برنامه کلاسی و روتین معمول مدرسه ندارد و همچنین برای دوره ابتدایی بهترین روش آموزش ترکیبی‌ست و برای سنین بالاتر نیز قابل اجراست.

    شیوه "جابجایی بین کلاس‌ها" نیاز به هماهنگی بین چند کلاس و چند معلم دارد. لازم است برنامه مناسبی برای استفاده گروه‌های دانش‌آموزان از هر کلاس، آزمایشگاه و سایت کامپیوتر مشخص شود. باید برنامه کلاسی مناسبی برای مدرسه در نظر گرفته شود و به هماهنگی بیشتری نیاز دارد. نکته مثبت اینکه این روش کمترین نیاز را به تغییر فضای مدرسه و مبلمان آن دارد، فقط لازم است تجهیزات مناسب برای سایت کامپیوتر و کارگاه‌ها فراهم شود.

    در شیوه "منعطف" اکثر زمان یادگیری دانش‌آموز به صورت خودآموز با کامپیوتر انجام می‌گیرد و رفع اشکال، بازخورد دادن و هدایت کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها بر عهده معلمان است. این شیوه برای نوجوانان و سنین دبیرستان مناسب‌ترین است و اجرای آن  بر کل نظام مدرسه اثرگذار است؛ بر شیوه مدیریت، برنامه کلاسی، زمان‌های درس و استراحت، تعداد معلم و کمک‌معلم و موارد دیگر. همچنین اجرای این شیوه نیازمند فضای بزرگ مرکزی برای کار با کامپیوترها و چیدمان مناسب برای فضاهای آموزشی دیگر است. بدین صورت اجرای آن نیاز به برنامه‌ریزی و تمهیدات بیشتری دارد.

    اجرای آموزش ترکیبی در هر سطحی، هزینه‌هایی ایجاد می‌کند و در هزینه‌هایی نیز صرفه‌جویی می‌کند. به صورتی که اجرای درست آموزش ترکیبی در مدارس در نهایت به استفاده بهینه از منابع موجود و صرفه‌جویی در هزینه‌ها می‌انجامد.

    هزینه‌هایی که برای اجرای آموزش ترکیبی صرف می‌کنیم شامل سه دسته می‌باشند که در جدول زیر آورده شده است. در مطلب بعدی درباره برنامه‌ریزی برای مقرون به‌صرفه ساختن اجرای آموزش ترکیبی در مدارس بحث می‌کنیم.

    Blended_Learning_on_a_Budget_1

  • نظرات() 
    • تعداد صفحات :9
    • 1  
    • 2  
    • 3  
    • 4  
    • 5  
    • 6  
    • 7  
    • ...  

    آخرین پست ها


    نویسندگان



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد نویسندگان :
    • تعداد کل پست ها :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین بروز رسانی :